ANTHRAX (ŞARBON)

Hayvanlardan insanlara geçen en önemli ve tehlikeli hastalıkların başında gelir, önemli bir zoonoz’dur Şarbon hastalığının etkeni Bacillus anthracis ‘tir. Hastalık çok eskiden beri tanınmaktadır. Sporlaşarak çoğalmaktadır. Sporları on yıllarca toprakta ve sularda canlı kalabilir. Sporlar fiziksel ve kimyasal etkilere karşı çok dirençlidir. B. anthracis sporları 160 C ‘de 60 dk ‘da ölürler.

Enfeksiyon kaynağı ölenlerin otopsisinin yapılması, hasta hayvanların akıntılarının toprağı bulaştırması, tabakhane atıkları, kontamine hayvan derisi ve kemik unları, taşıyıcı yabani hayvanlar, kontamine yem kamyonları, hatta kan emici ve sokucu sineklerin bulaştırma olasılığı olarak sayılabilir. Ölen hayvanların meralarda kalması sonucu yırtıcı kuşlar ve hayvanlar tarafından parçalanması, kuşlar, yağmur ve sel sularıyla uzaklara ve diğer meralara bulaşması söz konusudur.

Deri yolu ile (Deri Şarbonu): Deride oluşan çizik, sıyrık ve yaralardan yaralardan mikrobun girmesi ile olur. Hastalıklı kan ve ete temasla mikrop alınır. Mikroplar 1-10 gün arasında gelişir. Ölüm %5-20 görülür.

Sindirim yolu ile (Bağırsak Şarbonu): Hayvanlarda su, yem, ot gibi gıdlarla mikrobun alınması ile olurken; insanlara iyi pişirilmemiş etlerin yenmesi ile bulaşır. Ölüm oranı %25-75 oranındadır. Ölüm 2-3 gün içerisinde gerçekleşir.

 “Hasta hayvanın sütünün kullanımında bulaşma riski olabilir.”

Şarbonlu (Anthrax) etlerde bulgular:

  • Etlerde ölüm sertliği yavaş veya hiç şekillenmez
  • Karkasın çeşitli bölgelerinde kanamalar ve ödemler görülür.
  • Dalakta, normalden 4-5 kat büyüme görülür.

Önlemler ve Tavsiyeler:

• Paketli etlerde renk değişikliği olmamasına, çok kanlı olmamasına, son kullanma tarihine ve paketin yırtık olmamasına,

• Satın alınan ve sunulan etlere ait fatura veya irsaliye belgelerinin varsa veteriner sağlık raporunun işletmede bulundurulmasına, yurtiçi hayvan ve hayvansal ürün sevklerinde Veteriner Sağlık Raporu düzenlenirken kayıt altına alınmış sığır cinsi hayvanlara ait pasaportlar ile koyun ve keçi türü hayvanlara ait nakil belgelerinin tedarikçilerden istenmesine,

• İşletme karkas alımı yapıyorsa, karkas üzerinde tüketime uygun damga taşımasına,

• Olası çapraz bulaşmalar önlenmesine (alet-ekipman, hazırlık alanı ayrılmasına),

• Etlerin iyi ve yeterli sıcaklıkta pişirilmesine ve sunum sıcaklıklarına uyulmasına  dikkat edilmelidir.