Proje Bilgileri

Proje AdıÇevre ve Şehircilik Bakanlığının ÇED Alanında Kapasitesinin Güçlendirilmesi için Teknik Yardım Projesi
Sözleşme Numarası2007TR16IPO001.3.06/SER/42
Proje Değeri€ 1.099.000,00
Başlangıç TarihiŞubat 2017
Hedeflenen Son TarihAralık 2017
Sözleşme MakamıT.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Avrupa Birliği Yatırımları Dairesi Başkanlığı
Daire Başkanıİsmail Raci BAYER
AdresMustafa Kemal Mahallesi, Dumlupınar Bulvarı No: 278, Çankaya - Ankara / TÜRKİYE
Telefon+90 312 474 03 51
Faks+90 312 474 03 52
E-postaab@csb.gov.tr

Faydalanıcı

KurumT.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü
YöneticiMehmet Mustafa SATILMIŞ
AdresMustafa Kemal Mahallesi, Dumlupınar Bulvarı No: 278, Çankaya - Ankara / TÜRKİYE
Telefon+90 312 410 10 00
Faks+90 312 419 21 92
E-postacedproje@csb.gov.tr

Danışman

FirmaNIRAS IC Sp. z o.o.
Proje DirektörüBartosz Wojciechowski
Proje YöneticisiKira Kotulska-Kozlowska
Adresul. Pulawska 182, 02-670, Warsaw, Poland
Telefon+48 22 395 71 16
Faks+48 22 395 71 01
E-postaeiaturkey@niras.com

Yardımcı Proje Direktörü

Rast Mühendislik Hizmetleri Ltd.’yi temsilen Fazıl Baştürk

Proje Takım Lideri: Radim Misiacek

Adres (Proje Ofisi): ÇŞB Mustafa Kemal Mahallesi, Dumlupınar Bulvarı No: 278 Çankaya Ankara

Telefon: +90 312 410 18 55

Faks: +90 312 419 0075

E-posta: r.mis@seznam.cz

Raporlama

Raporlama Dönemi: Uygulama Aşaması

Raporlama Tarihi: Aralık 2017

Proje Başlığı

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI'NIN ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (ÇED) ALANINDA KAPASİTESİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ İÇİN TEKNİK YARDIM PROJESİ

Faaliyet 1.2.3

ÇEVRESEL ETKİLER VE ALINACAK ÖNLEMLER KILAVUZU – Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları, Golf Tesisleri

Hazırlayanlar ve Kontrol

Hazırlayan: Orkun Gümüştekin, Arzu Gümüştekin

Kontrol Eden: Radim Misiacek

Bu yayın Avrupa Birliği’nin mali desteğiyle hazırlanmıştır. Bu yayının içeriği Niras IC Sp. z o.o. sorumluluğu altındadır ve hiçbir şekilde AB Yatırımları Dairesi Başkanlığı ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtır şekilde ele alınamaz.

İçindekiler

  • I. Önsöz
  • II. Kısaltmalar ve Terimler
  • III. Teknik Olmayan Özet
  • IV. Giriş
  • V. (Alt) Sektördeki Projelerin Tanımlanması
  • VI. ÇED Yönetmeliği Kapsamındaki Yeri
  • VII. İlgili Mevzuat
    • VII.1. Ulusal Mevzuat
    • VII.2. Uluslararası Sözleşmeler (Türkiye'nin taraf olduğu)
    • VII.3. Avrupa Birliği Direktifleri
  • VIII. Alternatifler
    • VIII.1. Giriş
    • VIII.2. Yer Seçimi Alternatifleri
    • VIII.3. Alternatif Tasarımlar
    • VIII.4. Alternatif Süreçler
    • VIII.5. Seçilen Alternatiflerin Tanımı
  • IX. Etkiler ve Alınacak Önlemler
    • IX.1. Arazi Hazırlık ve İnşaat Aşaması
      • IX.1.1. Toprak ve Jeoloji
      • IX.1.2. Gürültü ve Titreşim
      • IX.1.3. Hava Kirliliği
      • IX.1.4. Halk Sağlığı Etkileri de Dahil Genel Sosyo-Ekonomik Etkiler
      • IX.1.5. Yüzey ve Yeraltı Suyuna Etkiler
      • IX.1.6. Bitkiler ve Hayvanlar, Ekosistemler, Peyzaj ve Korunan Alanlar Üzerine Etkiler
      • IX.1.7. Atıklar
    • IX.2. İşletme Aşaması
      • IX.2.1. Toprak ve Jeoloji
      • IX.2.2. Gürültü ve Titreşim
      • IX.2.3. Hava Kirliliği
      • IX.2.4. Halk Sağlığı Etkileri de Dahil Genel Sosyo-Ekonomik Etkiler
      • IX.2.5. Yüzey ve Yeraltı Suyuna Etkiler
      • IX.2.6. Bitkiler ve Hayvanlar, Ekosistemler, Peyzaj ve Korunan Alanlar Üzerine Etkiler
      • IX.2.7. Atıklar
    • IX.3. İşletme Faaliyete Kapandıktan Sonra Olabilecek Etkiler ve Alınacak Önlemler
      • IX.3.1. Toprak ve Jeoloji
      • IX.3.2. Gürültü ve Titreşim
      • IX.3.3. Hava Kirliliği
      • IX.3.4. Halk Sağlığı Etkileri de Dahil Genel Sosyo-Ekonomik Etkiler
      • IX.3.5. Yüzey ve Yeraltı Suyuna Etkiler
      • IX.3.6. Bitkiler ve Hayvanlar, Ekosistemler, Peyzaj ve Korunan Alanlar Üzerine Etkiler
      • IX.3.7. Atıklar
    • IX.4. İlgili Etki Hesaplama Yöntemleri
    • IX.5. Hammade ve Kaynak Kullanımı
  • X. Uluslararası İyi Uygulamalar, Yenilikçi Önlem ve Teknolojiler
  • XI. İzleme
  • XII. İletişim Bilgileri
  • XIII. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Önsöz

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 25 Kasım 2014 tarih ve 29186 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’ni uygulamak için yetkili makam olup Yönetmelik Ek II kapsamında listelenen projeler için görevlerinin bir kısmını Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerine devretmiştir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, projelerin çevresel etkilerini ve bu etkilere azaltmak için gerekli önlemleri belirlemek üzere geçmişte belirli sektörler için kılavuzlar hazırlamış olup, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın ÇED Alanında Kapasitesinin Güçlendirilmesi için Teknik Yardım Projesi kapsamında ÇED Yönetmeliği’nde yer alan tüm sektörler için kılavuzlar yerli ve yabancı teknik uzmanlar tarafından güncellenmiştir.

Yukarıda bahsi geçen proje kapsamında, aşağıdaki ana sektörler için toplam 42 adet kılavuz hazırlanmıştır;

  • Atık ve Kimya
  • Tarım ve Gıda
  • Sanayi
  • Petrol ve Metalik Madenler
  • Agrega ve Doğaltaş
  • Turizm ve Konut
  • Ulaşım ve Kıyı
  • Enerji

Bu kılavuzların genel amacı, çevresel etki değerlendirme çalışmalarının incelenmesine veya ÇED Raporlarının ve/veya Proje Tanıtım Dosyalarının hazırlanmasına dahil olan ilgili taraflara arazi hazırlık, inşaat, işletme ve kapatma aşamaları boyunca Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları ile Golf Tesisleri projelerinden kaynaklı çevresel etkileri ve alınması gereken önlemler hakkında bilgi vermektir.

Bu kılavuz yasal olarak bağlayıcı bir belge olmayıp ve sadece tavsiye niteliğindedir.

Kısaltmalar ve Terimler

  • AB: Avrupa Birliği
  • ADM: Acil Durum Müdahale
  • ADMS: Advanced Dispersion Modelling System
  • ÇED: Çevresel Etki Değerlendirmesi
  • DMRB: Design Manual for Roads and Bridges Screening Method
  • FRAME: Fine Resolution Atmospheric Multi-pollutant Exchange
  • İSG: İş Sağlığı ve Güvenliği
  • MWt: Megawatt-termal
  • PM: Partikül Madde
  • TAP: Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Derneği
  • MOTAT: Mobil atık takip sistemi
  • ETIS: Avrupa Turizm Göstergeleri Sistemi
  • SKKY: Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği
  • UATF: Ulusal Atık Taşıma Formu

Teknik Olmayan Özet

Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları ile Golf Tesislerinin çevresel etkilerini azaltmada ilk basamak uygun yer seçimidir. Üst ölçekli ve alt ölçekli planlarda turizm alanı olarak belirlenen, duyarlı yörelere ve okul, hastane vb. hassas alanlara yeterli mesafede yer seçimi yapılan tesislerin daha az çevresel etkiye sebep olacağı olasıdır.

Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları ile Golf Tesislerinin tasarımında başlıca amaç, inşaat ve işletme aşamalarında baştan sona çevreye duyarlı bir proje yürütebilmektir. Bu amaçla tesisin yer alacağı bölgenin çevresel ve sosyal özellikleri dikkate alınmalıdır.

Tesisin tasarımı aşamasında; tesis(ler)in tipi, büyüklüğü ve kapasitesi, saha ve saha planı, erozyon kontrol ve drenaj planları, inşaat ve etki alanının büyüklüğü, saha erişimi, inşaat ve işletmeden kaynaklanan emisyonlar, atıksu ve diğer atıklar, yardımcı tesisler ve hizmetler, yerel altyapı ve işgücü, işletmenin faaliyetinin sona ermesi ve restorasyon planları ile yerel veya uluslararası turistik alanlar dikkate alınmalıdır.

Projenin vaziyet planı ve proje alanı çevresinde yer alan duyarlı alanlar haritalandırılmalıdır. Tasarım aşamasında ayrıca kaynak ve altyapı kullanımı kapasiteleri de belirlenmeli ve sahanın mevcut kapasitesine ve mevcut çevresel duruma olası etkileri ile karşılaştırılarak değerlendirilmelidir. Olası etkiler için izleme ve modelleme çalışmaları yapılmalı ve yönetmelik sınır değerleri içinde kalındığı sürekli olarak gözlenmelidir.

Giriş

Kılavuzun Konusu

Bu teknik inceleme kılavuzu, Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları ile Golf Tesisleri projelerinin neden olduğu etkileri en aza indirmek/önlemek için çevresel etkileri ve etki azaltma tedbirlerini ele almak üzere hazırlanmıştır.

Bu kılavuz, ÇED çalışmalarını geliştirmek ve bu faaliyetleri standartlaştırmak için ÇED sürecinde yer alan tüm ilgili tarafların kullanımına açıktır. Ayrıca, bu kılavuzların ana hedef grubu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı personelinin yanı sıra, ÇED prosedürüne dahil olan Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü temsilcileri, her bir özel proje için seçilen İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu üyeleri, proje sahipleri ve Yönetmeliğe göre ilgili dokümanların hazırlanmasına aktif olarak katılım gösteren danışmanlardır.

Kılavuz, Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları ile Golf Tesisleri projelerinin çevresel etkilerini üç aşamada değerlendirmektedir; inşaat, işletme ve işletme faaliyete kapandıktan sonra.

Her bir kılavuz aşağıdaki bölümleri içerir:

  • Alt sektördeki projelerin tanımlanması
  • ÇED Yönetmeliği kapsamındaki yeri
  • İlgili Ulusal ve AB Mevzuatı
  • Proje Alternatifleri
  • Çevresel Etkiler ve Alınacak Önlemler

(Alt) Sektördeki Projelerin Tanımlanması

Bu kılavuz kapsamında, ÇED Yönetmeliği Ek-I ve Ek-II listesinde yer alan alt sektörler (Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları ile Golf Tesisleri) aşağıda tanımlanmıştır.

Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları ile Golf Tesisleri projeleri, tasarım kriterleri Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen projelerdir.

Türkiye birçok doğal ve kültürel özelliği bir arada barındırdığından yüksek turizm potansiyeline sahip bir ülke konumundadır. Bu nedenle her yıl çok sayıda turist çekmektedir. Türkiye'de turizm, çoğunlukla Ege ve Akdeniz kıyılarındaki arkeolojik ve tarihi alanlar yakınlarında ve kış sporlarının yapılabildiği dağlık bölgelerde yoğunlaşmıştır. Bunların yanı sıra şehir merkezlerinde de turizm projeleri yer almaktadır.

Turizm projeleri; Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları ile Golf Tesisleri işletmelerini kapsamaktadır. Bu kılavuz, Turizm Konaklama Tesisleri, Daimi Kamp ve Karavan Alanları, Temalı Parklar, Kayak Merkezleri, Arabalar ve Motosikletler için Kalıcı Yarış ve Test Parkurları ile Golf Tesisleri inşaat ve işletme faaliyetleri ile ilgili çevresel etkilere odaklanmıştır.

(Alt) Sektörün Tanımı

Turizm tesisleri ve işletmeleri “Turizm Tesislerinin Belgelendirilmesine ve Niteliklerine İlişkin Yönetmelik” kapsamında aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır.

  • Turizm işletmesi: Türk veya yabancı uyruklu, gerçek veya tüzel kişilerce, birlikte veya ayrı ayrı gerçekleştirilen ve turizm tesislerinde faaliyet gösteren ticari işletmeler.
  • Turizm tesisi: Turizm yatırımı kapsamında bulunan veya turizm işletmesi faaliyetinin yapıldığı tesisler ve bunların ayrıntıları ile tamamlayıcı unsurları.
  • Otel: Oteller, asli fonksiyonları müşterilerin konaklama ihtiyaçlarını sağlamak olan, bu hizmetin yanında, yeme-içme, spor ve eğlence ihtiyaçları için yardımcı ve tamamlayıcı birimleri de bünyelerinde bulundurabilen tesislerdir.
  • Tatil Köyü: Tatil köyleri; doğal güzellikler içerisinde, rahat bir konaklama yanında çeşitli spor, eğlence ve satış hizmetlerinin de sağlandığı yaygın yerleşim düzeninde, tüm cephelerinde en fazla üç katlı olarak görülen yapılardan oluşan ve en az seksen odalı tesislerdir.
  • Turizm Kompleksi: Kongre ve sergi merkezi ile buna ilave olarak golf tesisleri, eğlence merkezleri, temalı parklar, termal tesisler, apart otel, en az yüz adet yatın barınabileceği yat limanı, sağlıklı yaşam tesislerinden en az üç adedini bünyesinde bulunduran tesisler ile bünyesinde konaklama tesisi olarak en az beşyüz yatak kapasiteli olmak kaydıyla beş yıldızlı otel veya beş yıldızlı tatil köyü ile yine bünyesinde kongre ve sergi merkezi veya eğlence merkezi bulunan tesislerdir.
  • Daimi Kamp ve Karavan Alanları: Karayolları güzergahları ve yakın çevrelerinde, deniz, göl, dağ gibi doğal güzelliği olan yerlerde kurulan ve genellikle müşterilerin kendi imkanlarıyla geceleme, yeme-içme, dinlenme, eğlence ve spor ihtiyaçlarını karşıladıkları en az on ünitelik tesislerdir.
  • Temalı Park: Temalı parklar; geleceğin dünyası, bilim, bilim-kurgu, tarih, kültür, bitki ve hayvan türlerinin doğal ortamlarında yaşatılması, safari parkında veya film stüdyolarında müşteriler için katılım ve canlı izleme imkânının sağlanması, geleneksel...