Güvenli Turizm Sertifikasyonu 15/06/2022 Değişiklikleri ve Getirdikleri

Önsöz

Değerli sektör ortaklarımız, ülkemizde ve dünyada salgının seyrindeki olumlu gelişmelere istinaden T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığımız Güvenli Turizm sertifikasyonunda değişikliğe giderek yeni versiyona ait kriterler yayımladı. Yayımlanan kriterler geniş ülke coğrafyamıza ve değişik ölçeklerdeki tesisleri kapsaması açısından çok yönlü yorumlara açıktır. Kanun, yönetmelik, genelge veya teknik dokümanların yazım dilleri ağırdır. Üzerlerinde hem teorik hem de pratik çalışmaların yapılabilmesi için iyi anlaşılması ve yorumlanması elzemdir. ISIS olarak bizlerde bu amacı hedefledik. Her kriter değişiminde bakış açımız küresel salgın gibi gerçekten dünyayı durma noktasına getiren bir krizde uyguladığımız başarılı öğretilerimizi sürdürmek ana hedefimiz olmalıdır. Ardından Güvenli Turizm sertifikasyonu kriterlerini tesislerde çevreci, sürdürülebilir ve ekonomik bakış açıları ile değerlendirmeye odaklanmalıyız. ISIS olarak, bizlerde başarılı öğretilerimizi sürdürmeyi, çevreci, sürdürülebilir ve ekonomik bakış açısını hedefledik ve tavsiye ediyoruz. Konaklama tesislerimize sunduğumuz bu bilgilendirme raporunun faydalı olmasını diliyoruz. Saygılarımızla, Side, 17.06.2022

Yeni Kriterlerin Getirdikleri

  • Sosyal mesafe planlarının ve düzenlemelerinin yapılmayacağı,
  • Koruyucu kıyafet, ekipman ve maske bulundurulmayacağı,
  • Duvar şemaları, işaretlemelerin ve ilgili alanlarda gösterim yapılmayacağı,
  • Misafirlere, otele girişlerinde sosyal mesafe bilgilendirmelerinin yapılmayacağı,
  • Valiz ve eşyalarının bulaşı risk göz önünde tutulmayacağından dolayı misafirin kendisi veya belboy valiz ve eşyaları taşıyabileceği,
  • Personel alanlarında sosyal mesafe uygulanmayacağı, ilgili önlemlerin alınmayacağı,
  • Kapalı alanlarda masalar arası mesafenin (en az 2 m.) sandalyeler arasında (60 cm.) mesafenin uygulanmayacağı,
  • Animasyon programlarında kapasite uyarılarının yapılmayacağı,
  • Mini Kulüpte ateş ölçümüne devam edileceği,
  • Mini Kulüpte sosyal mesafe planlarının hazırlamayacağı,
  • Mini Kulüpte sosyal mesafe plana uygun kapasiteye göre kabul uygulamasının yapılmayacağı,
  • Çocukların yaş gruplarına uygun açıklama görsel/yazılı panolarının olmayacağı,
  • Personel servislerinde maske kullanılmayacağı,
  • Personel lojmanlarına ziyaretçi, akraba arkadaş kabul edebileceği görülmektedir.

Yeni Düzenlemeler

29.06.2021 – V1 tarih ve versiyonu ile yayımlanan Güvenli Turizm Sertifikasyonu konaklama tesisler kriterleri 08.03.2022 – V2 tarih ve versiyonu Güvenli Turizm Sertifikasyonu konaklama tesisler kriterleri olarak değiştirilmiştir. Aradan geçen sürede 15/06/2022 tarihinde yeni bir değişikliğe daha gidilmiştir.

08/03/2022 ile 15/06/2022 tarihleri arasında değişen kriterler;

  • A Bölümünde 23 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 19 kritere,
  • B Bölümünde 5 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 3 kritere,
  • C Bölümünde 5 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 4 kritere,
  • D Bölümünde
    1. 3 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 3 kriter olarak değişmeden devam ediyor,
    2. 28 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 28 kriter değişmedi (08/03/2022 V1'de D Bölüm b kısmında 3. ve 4. sorular birebir aynı olduğu için soru sayısı aynı sayıda kalmış olsa da 15/6/2022 V1'de D Bölüm b kısmında 3. soru yeni bir soru olarak eklenmiştir),
    3. 5 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 4 kritere,
    4. 6 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 5 kritere,
    5. 4 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 4 kriter değişmeden devam ediyor,
    6. 2 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 1 kritere,
    7. 15 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 11 kritere,
  • E Bölümünde 3 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında tüm kriterler kaldırılmıştır.
  • F Bölümünde 3 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 1 kritere
  • G Bölümünde 2 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında tüm kriterler kaldırılmıştır.
  • H Bölümü G Bölümüne aktarılmıştır. 7 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 7 kritere,
  • I Bölümü H Bölümüne aktarılmıştır. 6 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 6 kritere,
  • J Bölümü I Bölümüne aktarılmıştır. 5 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 11 kritere,
  • K Bölümü J bölümüne dönüştürülmüştür. 14 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 11 kritere,
  • L Bölümü K Bölümüne aktarılmıştır. 3 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 3 kriter değişmedi.
  • M Bölümü tamamıyla kaldırılmıştır. 4 kriter mevcuttu,
  • N Bölümü L Bölümüne aktarılmıştır. 3 kriter mevcuttu, revizyon sonrasında 1 kritere dönüştürülmüştür.

Kriter Değişiklikleri Detay ve Yorumları

A. Zorunlu Uygulamalar Süreç Yönetimi, Standartların Belirlenmesi, Protokollerin Hazırlanması

Bu bölümde revizyon çalışmasıyla sosyal mesafe planları ve yer işaretlemeleri kaldırılırken Covid-19 duvar şemaları, maskelerin tesis bünyesinde bulundurulması kaldırılmıştır. Ancak 11. soruda maskelerin kaldırılması ile kapalı alanlardaki riskin azaldığı varsayılırken yönetici toplantılarının ve çalışanlara yönelik eğitim programlarının uzaktan ya da online metodu ile yapılması kriter olarak konulmuştur.

Halen devam eden sorunlu kriterlerden olan; dışarıdan yüzde yüz temiz hava almayan merkezi mekanik havalandırma/klima sistemlerinin çıkış ağızlarına yeterli kapasitede UV cihazları takılmış mı? Şu ana kadar ülkemizde UV cihazlarında ruhsat alan ürün ve firma mevcut değildir. Bu kriterin ısrarla tekrar yazılması sorunu çözmeyecektir. Kaldı ki kapalı alanlarda maske kullanımının kaldırılması ile zaten kapalı alanların virüs açısından güvenli olduğunu kabul edildiği açıktır. Tesislere nasıl kapalı alanların havasını temiz tutun diyeceğiz? Sorusunun cevabı mevcut değildir.

Merkezi havalandırma/klima sistemi bulunmayan tesislerin kapalı genel mahallerinde, mahallin metreküpüne uygun sayıda ve güçte mobil HEPA filtreler (EN 1822 standardına göre test edilmiş H13 veya H14 filtre) hava temizleyiciler kullanılıyor mu? Bu kriterde son İçişleri Bakanlığı genelgesi ve Sağlık Bakanımızın açıklamalarında beyan edilen yetersiz havalandırma söylem açısından ölçülebilir bir sisteme kavuşturulması gerekmektedir. Kapalı alanlarda CO2 ölçerlerin kullanımı uygun olduğunu tekrar hatırlatmamız uygun olacaktır.

Aynı bölümün 16. kriteri pratikte çokça uygulanan bir uygulamadır. Dünyaya örnek olan bir projede yer almaması gereken bir kriter olduğunu bilinmelidir.

Kriter 18, Çalışanların ilgili STK’lardan (TÜROB, TÜROFED, TÜRYİD vb) veya MEB’den onaylı hijyen eğitim kayıtları dosyalarında var mı? Hem MEB’den onaylı hijyen eğitimler kanunen mevcut olması hem de yetişmiş ve tecrübeli tesislerdeki kalite departmanlarından neden faydalanılmıyor? Bu departmanlar pratikte bu işi zaten yürütüyorlar. Hijyen eğitimlerinin farklı farklı adreslerin gösterilmesi kafa karışıklığı ve eğitimlerin bir örnek içeriği olmaması sonucunu doğurmaktadır. İlgili STK’ların bu konuda altyapıları mevcut değildir.

B. Misafirin Otele Girişi

Misafire sosyal mesafe bilgilendirmesi, vale hizmeti bulaşı riskleri ve bellboy taşıma, ödeme işlemlerindeki temassız ödeme tercihleri yöntemleri maddesi kaldırılmıştır. Halihazırda teknolojinin getirdiği bu avantajı birçok işletme kullanmaktadır. Ancak, A bölümündeki yönetici toplantılarının ve çalışanlara yönelik eğitim programlarının uzaktan ya da online uygulaması ile temassız dijital dönüşüm için zorunlu bir kriter sayılırken temassız ödeme yöntemlerinin iptal edilmesi düşündürücüdür.

C. Personel İçin Alınacak Önlem ve Uygulamalar

Personel dinlenme alanlarındaki sosyal mesafenin korunması kaldırılmıştır. Bu alanların pandemi süresince yaşadığımız en riskli ve kümelenmenin olduğu alanlar olduğu unutulmamalıdır.

D. Genel Alanlarda Düzenlemeler

b) Daha önceki versiyonda 3. ve 4. kriterler aynı, birebir içerikteydi. Yeni düzenlemede bu durum fark edilerek 3. kriter kayıt doğrulaması kriter olarak değiştirilmiştir. Ancak tutulan tüm kayıtlar kayıt formunu dolduran, üst amir ve bölüm amiri tarafından kontrol ve doğrulaması yapılmaktadır. Bu kriterin kaldırılması yerinde olacaktır. Kontrol listelerinin basit, anlaşılır az, öz ve tekrar etmeyen soru ve kriterlerden oluşması beklenen faydayı daha üst seviyelere çekecektir. Anlaşılır olması sağlanacaktır.

g) Mini Kulüp bölümünde daha önceki versiyondaki kriter 14’ün kaldırılmasıyla her türlü alanda etkinlik yapılabileceği yeni versiyonda kriterlere bağlanmıştır.

Tesislere Özgü Kararlar

  • Misafirlerin ve çalışanların kullandığı servis araçların havalandırılması, temizlik ve dezenfeksiyonunun periyodik olarak yapılmasında,
  • Misafir ve çalışanların tesise girişinde ayrılmış giriş çıkış ve kapı düzeninin devam ettirilmesinde,
  • Misafirlerin tesise girişinde bavullarının temizlik ve dezenfeksiyonu yapılmasının devam ettirilmesinde,
  • Genel alanlarda en az üç dilde hazırlanmış bilgilendirme yazılarının (Genel hijyen veya riske göre vb.) devam ettirilmesinde,
  • Resepsiyon, bar, misafir ilişkileri, restorandaki fiziksel sosyal mesafe uygulamalarına ve uyarılarının devam ettirilmesinde,
  • Tüm alanlarda bulunan masa ve sandalye (masalar arası 2m, sandalye arası 60 cm) uygulama düzeninin devam ettirilmesinde,
  • Tesislerde mevcut dezenfektan ünitelerinin ulaşılabilir (asansör önleri, katlar, masa üstü, mendil dezenfektan vb.) ve yeter sayıda bulundurulmasında,
  • Yemek alanlarında ekmeklerin ambalaj içerisinde konulup ikram edilmesinde,
  • Yeme ve içme alanlarında çatal kaşıkların takım zarfı içerisinde sunulmasında,
  • Tek kullanımlık peçetelerin ambalaj içerisinde sunulmasında,
  • Menaj (tuzluk, biberlik vb.) takımlarının servis anında sunulmasına veya kullanım sonunda temizlik ve dezenfeksiyonunun yapılmasında,
  • Tesisler küresel salgın süresince edindiği iyi uygulamaları sürdürebilirler. Kırılgan ve birçok riskten etkilenen turizm sektöründe edinilmiş iyi uygulamaların devamı önemlidir.
  • Tüm alanlarında bulunan şezlonglarda sosyal/fiziksel mesafe kurallarına uyulmasında,
  • İnsan Kaynakları bölümünün hastalıklar için kayıt altına alınan personel taahhütnamesinin imzalı olarak alınmasında,
  • Kalite bölümünün prosedür, protokol, talimat ve kayıt formları yeni kriterlere göre revize edilmesinde,
  • Odaların Check-out sonrası oda ULV uygulamasına devam edilmesinde,
  • Tesisin belirleyeceği temizlik planı oluşturulmasında,
  • Kullanılan ve belirlenmiş izolasyon alan ve odaların kullanımına devam ettirilmesinde tesis yönünde avantaj ve faydalar olacaktır. Bu kararların alınmasında tesis yönetimi karar vericidir.

Öneriler

  • Hastalıkların takip ve yönetimi açısından ve üst yönetime bilgi akışını sağlayacak kriz ekipleri devam ettirilmelidir. Kriz ekibi üyeleri işletmede hastalıklarla ilgili aksiyonların takibinden sorumlu tüm ilgili kişiler içermelidir. Kriz ekibi periyodik olarak toplanmalıdır.
  • Yasal düzenleme ve mevzuat takibi, kontrolü kriz ekibi tarafından kamu kuruluşları tarafından yayınlanmış yasal mevzuat listelenmiş olmalı ve tesis içine uygulanması sağlanmalıdır.
  • Acil durumlarda iletişim kurulacak resmi kurumlar belirlenmeli ve paylaşılmalıdır.
  • İşletmede mevcut süreç risk analizleri yapılmalı ve aksiyon planları oluşturulmalıdır.
  • Çalışanlar için alınan fiziksel önlemler, verilen kişisel koruyucu donanımların yeterliliği, görsel bilgilendirmeler ve eğitimlerin yeterliliği kontrol edilmelidir.
  • İşletmelerin aldığı önlemlere çalışanların uyması yine işletmenin sorumluluğundadır. Bu sebeple alınan önlemlerin süreklilik olarak kontrolü sağlanmalı, çalışanların kurallara uyması hususunda yaptırım uygulanmalıdır.
  • Atık yönetimi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan yönetmelik ve genelgelere uyumlu olarak işletme içinde altyapı ve düzenlemeler sağlanmış olmalıdır.
  • Gıda Güvenliği, personel, gıdalardan veya yüzeylerden bulaşma riskleri tanımlanmalı ve bu risklerin minimize edilmesi veya ortadan kaldırılması için alınması gereken önlemler belirlenmelidir.
  • Güncel her bilgiden sonra Güvenli Turizm ve hastalıklar yönetiminde ortaya çıkabilecek riskler azaltmak ve kontrol edebilmek elden bırakılmamalıyız.
  • Mal kabul süreci, üretim, depolama ve sunum alanlarında hastalıklardan bulaşmayı engelleyecek koruyucu donanımları (maske, eldiven vb.) kullanımı devam ettirilmelidir.
  • Üretim, depolama ve sunum alanlarında temiz hava sirkülasyonuna uygun olması sağlanmalıdır.
  • Gıda Güvenliği prosedürleri uygulanmalı, temizlik ve dezenfeksiyon planı olmalı ve uygulanmalıdır.
  • Servis, restoranlarda ve barlarda, hastalık tipine göre bulaşma riskini azaltmak için oturma düzeni sağlanmalıdır.
  • Boş toplama işlem sonrası ellerin dezenfeksiyonu sağlanmalıdır.
  • Masaların her kullanımından sonra dezenfeksiyonu sağlanmalı ve yeni kullanıma hazır hale getirilmelidir.
  • Mama sandalyelerinin her kullanım sonrası tümüyle dezenfekte edilip masa bölümleri streçle sarılmalıdır.
  • İşletmede ortak alanlarda el teması bulunan noktaların risk minimize edecek şekilde dezenfeksiyonu yapılmalıdır.
  • İşletmede hazırlanan temizlik ve dezenfeksiyon planlarına uygun çalışılmalıdır.
  • Gerekli kişisel koruyucu önlemler (maske, eldiven vb.) gereklilikte ulaşılabilir şekilde bulundurulmalıdır.
  • Bulaşık makinelerinde yıkama 60-65 °C, durulama 80-85 °C’de sıcaklıkta yapılmalı ve kayıt altına alınmalıdır.
  • Kazan yıkama veya elde yıkama yapılan alanlarda uygun yöntemlerle dezenfeksiyon yapılmalıdır.
  • Oda Servisi, sunumlar paket, galoş vb. şekilde kapatılarak hazırlanmalıdır.
  • Servis yapan çalışanın kişisel koruyucu önlemler almalıdır.
  • Mini bar görevlisi kişisel koruyucu önlemler almalıdır.
  • Oda mini bar dolabına konulacak ambalajlı ürünlerin yerleştirilmeden önce temizlenmesi sağlanmalıdır.
  • Temizlik ve dezenfeksiyon planında; ne, ne ile, nasıl, hangi sıklıkla ve kim tarafından yapıldığı ve hangi kişisel koruyucu donanım gerektirdiği detaylı bir şekilde tanımlanmalıdır.
  • Biyosidal ürün ruhsatlı kimyasalların kullanılması gerekmektedir. Sağlık Bakanlığı’nın önerdiği “İzinli Biyosidal Ürünler” listesinde bulunan ürünler arasından kullanılacak olan ortam, ekipman ve yüzeye uygun olan ürünler tercih edilmelidir.
  • Kişisel hijyen bilincinin artırılması ve alınan gerekli tedbirlerin ve acil durum planının uygulanmasını temin etmek için personele periyodik olarak eğitim verilmelidir.
  • İşletmeler, çalışanlara maske ve dezenfektanların kullanım yöntemleri ve üreticilerin önerilen kullanım miktarı ve süresi konusunda eğitim vermelidir.
  • Hastalıklarla ile ilgili işletmede yapılan tüm çalışmalarla ilgili çalışanlara eğitim verilmesi ve kayıt altına alınması sağlanmalıdır.
  • Personel lojmanlarında, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğine göre uygulama yapılmalıdır. Bu yönetmelikte “Konaklama üniteleri ranzalı koğuş veya yatakhane sisteminde düzenlenemez, yatak odaları kişi başı en az 6 m² olmak üzere kişi sayısı sınırlandırılır.” ifadesine uyulmalıdır.
  • Odalar yeterli havalandırma/klimlendirme koşulları bulunmalıdır. Klima bakımları ve temizlikleri düzenli olarak yapılmalıdır.
  • Soğutma grubu ekipmanları, fancoil’ler, filtreler, A/C klimalar ve filtrelerin temizlik ve dezenfeksiyonu bakım/temizlik sıklıkları işletme riskleri göz önünde bulundurularak planlanmalıdır.
  • Split klima, salon kliması vb. kullanılıyorsa hava akımı yukarıdan duvara, duvardan zemine olacak şekilde yönlendirilmelidir.
  • Tuvaletlerin egzoz havalandırma sistemleri açık tutulmalıdır.
  • Penceresi olan bütün hacimlerde doğal havalandırma sağlanmalıdır.
  • Yaşam alanlarda bağıl nem %30 ila 60 arasında muhafaza edilmelidir.
  • “Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik”te belirtilen koşullar sağlanmalıdır. Havuz kullanımı sırasında uyulacak kurallar ve görseller görülür şekilde konumlandırılmalıdır.
  • Ters yıkama sıklığı, havuz kullanım yoğunlukları dikkate alınmalıdır.