Turizm İşletmelerinin Bakanlıkla Birbirleriyle ve Müşterileriyle İlişkileri Hakkında Yönetmelik

Kurum: Kültür Ve Turizm Bakanlığı
Kabul Tarihi: 23.03.1983
Resmî Gazete Tarihi: 23.03.1983
Resmî Gazete No: 17996

Birinci Bölüm: Başlangıç Hükümleri

Amaç

Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı turizm işletmesi belgesi sahiplerinin birbirleriyle, müşterileriyle ve Bakanlıkla karşılıklı ilişkileri ile hak ve yükümlülüklerini uluslararası kurallar doğrultusunda düzenleyerek, bu ilişkilerden doğacak anlaşmazlıkları asgariye indirmektir.

Kapsam

Madde 2 - Bu yönetmelik otel işletmeleri ile Seyahat Acentalarının ilişkilerine, aralarında düzenleyecekleri sözleşmelerin usul, şekil ve kapsamına, anlaşmalarda sarahat bulunmayan hallerde uygulanacak kurallara karşılıklı hak ve sorumluluklarına turizm işletmelerinin müşterileri, birbirleri ve Turizm Bakanlığı ile ilişkilerine ait hükümleri kapsar.

Yasal Dayanak

Madde 3 - Bu Yönetmelik 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 37 nci maddesinin (c) fıkrasının 1 nolu bendi uyarınca düzenlenmiştir.

Tanımlar

Madde 4 - Bu Yönetmelikte yer alan;

  • a. "Bakanlık": Turizm Bakanlığını,
  • b. "Turizm işletmeleri": Türk veya yabancı uyruklu gerçek veya tüzel kişilerce birlikte veya ayrı ayrı gerçekleştirilen ve turizm sektöründe faaliyet gösteren ticari işletmeleri,
  • c. "Otel işletmeleri": Bakanlıkça belgelendirilmiş asli ve yardımcı konaklama tesisleri,
  • d. "Otelci": asli ve yardımcı konaklama tesisi işletmelerini,
  • e. "Seyahat acentası": turistlere ulaştırma, konaklama, gezi, spor ve eğlence imkanları sağlayan, onlara turizmle ilgili bilgiler veren, bu konuya ilişkin tüm hizmetleri gören ticari kuruluşları,
  • f. "Rezervasyon": Turizm işletmelerinde isim belirterek yer ayırma ve kayıt işlemini,
  • g. "Grup": aynı rezervasyondan yararlanan acenta ve otel işletmeleri tarafından bir bütün olarak kabul edilen, en az 11 kişiden oluşan müşteri topluluğunu, ifade eder.

İkinci Bölüm: Seyahat Acentaları İle Otel İşletmeleri Arasındaki İlişkiler

BİRİNCİ KISIM: OTEL SÖZLEŞMELERİ

Sözleşmeler

Madde 5 - Acenta ile otel arasında yapılacak otel sözleşmelerinde akit serbestisi esastır. Böyle bir özel sözleşme olmaması halinde veya özel sözleşmede yer verilmeyen tüm konularda bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

Otel sözleşme türleri

Madde 6 - Acenta ile otel işletmeleri arasında üç çeşit otel sözleşmesi düzenlenebilir:

  • a. Bireysel olarak seyahat eden (münferit) müşterilerle ilgili sözleşmeler,
  • b. Grup olarak seyahat eden müşterilerle ilgili sözleşmeler,
  • c. Belirli bir sürenin üzerindeki rezervasyonlar için yapılacak (kontenjan) tahsis sözleşmeleri.

İKİNCİ KISIM: OTEL SÖZLEŞMELERİ İLE İLGİLİ KURALLAR

Otel sözleşmesinin meydana gelmesi

Madde 7 - Bir otel sözleşmesinin oluşması acentadan otelciye yapılacak rezervasyon talebi ile başlar. Rezervasyon talebinin yazılı olması gerekir. Sözlü talepler, en geç bir hafta içinde otelciye ulaşacak şekilde yazılı olarak (mektup, telgraf, teleks vb.) teyid edilir.

Otel sözleşmelerinin kapsamı

Madde 8 - Otel sözleşmelerinde aşağıdaki hususlar belirtilebilir:

  • Taraflar
  • Rezervasyon süresi (başlama, sona erme, kesintiler)
  • Rezervasyonların süre içindeki dağılımı (odalara ilişkin ayrıntılar)
  • Rezervasyon süresi içindeki (tam, yarı, ölü) sezon fiyatları
  • Özel durumlar (indirimli fiyatlar, ücretsiz hizmetler)
  • Mali koşullar, hesabın kapatılması, haber verme süresi, verilebilecek güvence türü
  • Rezervasyonların iptaline ilişkin haber verme süreleri, sonuçları ve mali sorumlulukları
  • Sözleşmenin uygulama aşamalarına (zamanlamasına) ilişkin ayrıntılar
  • Sözleşmenin yürürlüğe konabileceğini bildirmek için son tarih
  • Kesin rezervasyonların dağılımı
  • Yerleşme listelerini göndermek için son tarih
  • Ayrılan yerlerin tutulmaması halinde seyahat acentasına ödenecek tazminat
  • Otelcilik kusuru veya sözleşmeye kısmen ya da tamamen uymaması halinde ödeyeceği tazminat
  • Ödeme yöntemleri
  • Konukları eşdeğerdeki bir otele aktarma olasılığı
  • Mücbir haller ve bu hallerde tarafların hak ve sorumlulukları
  • Sözleşmenin iptali ile ilgili ayrıntılar
Otelcinin kabulü

Madde 9 - Otel sözleşmesi otelcinin kabulü ile tamamlanır. Kabul, otelci tarafından 3 gün içinde yazılı olarak (mektup, telgraf veya teleks) belirtilmelidir. Kabulde acentanın talep ettiği hizmetlerin bedeli de yazılır. Otelcinin isteyeceği ön ödemenin miktarı ısmarlanan hizmetlerin (oda, kahvaltı, yemekler vb.) sezonda 3 gecelik, sezon dışında 1 gecelik fiyatına eşittir.

Ön ödeme

Madde 10 - Otelcinin rezervasyon talebinin kabulü için bir ön ödeme (teminat akçesi, kapora veya teminat mektubu) talep etmesi halinde, otel sözleşmesi ancak bu ödemenin yapılmasıyla veya bu ödemeyi kanıtlayan belgenin ibrazından sonra yürürlüğe girer. Otelci ön ödeme olarak gönderilen parayı aldığını en geç 24 saat içinde bildirir.

Otelciye yapılacak ödeme

Madde 11 - Sözleşmede belirtilen hizmetler için otelci tarafından seyahat acentasına bildirilen fiyatlar hiçbir şekilde otele doğrudan başvuran müşteriler için tarifede belirtilen fiyatlardan yüksek olamaz. Faturanın seyahat acentasınca ya da doğrudan doğruya yolcu tarafından ödenmesi bu kuralı değiştiremez.

Fiyat değişiklikleri

Madde 12 - Otelcinin otel sözleşmesi ile mutabık kılınmış fiyatlara uyması gereklidir. Fiyatların değişmesi halinde yeni fiyatların uygulamaya konması için 30 günlük bir uyarlama süresi bırakılacaktır. Ancak, bu fiyat değişiklikleri, teyit edilmiş rezervasyonlar için uygulanmaz. Acentaların, otel işletmeleriyle yapacakları otel sözleşmelerinde döviz cinsinden fiyat belirlenebilir. Anlaşma süresi içinde bu fiyatın Türk Lirası karşılığı tasdikli tarifeyi aşması, tarife üstü fiyat uygulaması kabul edilmez.

Acentanın Yükümlülüğü

Madde 13 - Seyahat acentası yalnız otele gönderdiği rezervasyon belgesinde belirttiği hizmetlerin bedelini ödemekle yükümlüdür.

Faturanın ödenmesi

Madde 14 - Ödemenin bizzat müşteri tarafından yapılacağı konusunda anlaşmaya varılan durumlar dışında, fatura, otel sözleşmesini yapan acenta tarafından ödenir. Faturalar sözleşme ile belirlenen zaman sınırları içinde, ya da böyle bir hüküm yoksa faturanın alınmasından itibaren 30 gün içinde ödenir. Bu süreden sonra borç miktarı için aylık %10 faiz ve ana borcun %5'i oranında tahsil masrafı tahakkuk ettirilir. Uzun süreli konaklamalarda otelci acentadan sürenin sonunu beklemeden verilmiş olan hizmetlerin tutarını kısım kısım talep edebilir. Acentanın rezervasyon yaptığı, fakat ödemenin doğrudan müşteri tarafından yapıldığı durumlarda otelci kredi kartı kabul edip etmemekte serbesttir.

Acentaya komisyon ödenmesi

Madde 15 - Belirli bir sürenin üzerindeki rezervasyonlar için yapılan sözleşmeler dışında, diğer otel sözleşmeleri ile ilgili olarak otelci acentaya verdiği hizmetler (oda-yemek) bedellerinin belli bir oranında komisyon öder. Otelci komisyonu yalnız sözleşmeye taraf olan seyahat acentasına öder.

Komisyon oranı

Madde 16 - Seyahat acentasına ödenecek komisyonun oranı iki tarafın kabulü ile belirlenir. Aksin anlaşma olmayan durumlarda, komisyon, vergi ve servis ücreti hariç faturanın %10'udur.

Süre uzatımı

Madde 17 - Müşterinin otelcinin muvafakatiyle otelde kalış süresinin uzatılması veya otelde kaldığı sırada ileriki bir tarih için yeni bir rezervasyon yaptırması hallerinde de otelcinin acentaya komisyon ödemesi esastır. Müşterinin aynı seyahat sırasında otel içinde yer değiştirmesi veya aradaki süre 30 günden az olmak koşuluyla otelde aralıklı olarak kalması durumları süre uzatılması kabul edilecektir. Müşterinin uzatmaları dahil 60 günden fazla otelde kalması halinde 60 günü aşan süren için acentaya komisyon ödenmez.

Faturanın müşteri tarafından ödenmesi

Madde 18 - Faturanın doğrudan müşteri tarafından ödenmesi durumunda, otelci fatura toplamı üzerinden seyahat acentasının komisyonunu belirler ve müşterinin ayrılışından itibaren 30 gün içinde acentaya öder. Bu süreden sonra borç miktarı için aylık %10 faiz ve ana borcun %5'i oranında tahsil masrafı tahakkuk ettirilir.

ÜÇÜNCÜ KISIM: OTELCİ VE ACENTANIN KARŞILIKLI YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Hizmette eşitlik

Madde 19 - Otelcinin bir seyahat acentasının müşterisi olarak seyahat eden kişilere (ister bireysel ister grup halinde olsunlar) otel sözleşmesi uyarınca vereceği hizmetler, aynı koşullar altında kendi müşterilerine sağladığı hizmetlerle aynı kalitede olacaktır.

Madde 20 - Otelci ayırtılan yerleri, geliş günü saat 14:00'den ayrılış günü saat 12:00'ye kadar müşterinin kullanımına açık tutacaktır.

Otelcinin genel yükümlülüğü

Madde 21 - Usulüne uygun olarak yapılmış ve teyit edilmiş bir rezervasyonla ilgili olarak otelci sözleşme ile yükümlendiği hususları yerine getirmek zorundadır. Bunları yerine getirmeyen otelci acentanın bu nedenle uğradığı gerçek zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Ancak otelci rezervasyon kabulü sırasında bilinmeyen bir durumun ortaya çıkması ve en az üç hafta önceden acentaya bildirilmesi koşuluyla müşterileri yakın çevredeki eşit veya daha iyi nitelikli başka bir otele yerleştirebilir. Bu durumda fiyat farkları otel tarafından ödenir. Otelci hiçbir şekilde acenta müşterisini kendi müşterisi haline getirecek yöntemlere başvurmaz.

Mücbir sebepler

Madde 22 - Taraflardan birinin öngörülmesi ve engellenmesi irade dışında olan zorlayıcı sebeplerle otel sözleşmesindeki yükümlülüklerini yerine getirmesi imkansız hale gelirse bundan dolayı herhangi bir tazminat ödemez.

Bilgi verme

Madde 23 - Otelci acentaya otelin yeri, sınıfı, servislerinin niteliği konusunda doğrudan ve eksiksiz bilgi vermek zorundadır. Acenta otelcinin verdiği bilgileri doğru ve eksiksiz olarak müşterilerine yansıtır.

Karşılıklı yükümlülük

Madde 24 - Otel ve acenta müşterileri nezdinde birbirlerinin ticari itibarını zedeleyecek ve servislerin niteliği hakkında şüphe uyandıracak herhangi bir ifadeden kaçınmak zorundadırlar. Acenta ve otel arasında herhangi bir otel anlaşması mevcut değilken taraflardan biri böyle bir anlaşma varmışçasına ilan ve reklam yapamaz, duyuruda bulunamaz. Gerek seyahat acentası gerekse otelci sözleşmede belirtilen fiyatı müşterilere ve üçüncü kişilere bildiremez.

DÖRDÜNCÜ KISIM: İPTALLER

İptalin şekli

Madde 25 - Otel sözleşmesinin tümüyle veya kısmen iptali yazılı olarak yapılmalı ve tarih konmalıdır. Acenta tarafından veya telefonla yapılan tüm iptaller yazılı olarak teyid edilmelidir.

İptalde tazminat

Madde 26 - Sözleşmelerin kısmen veya tamamen iptallerinin şekil, süre ve şartları ile sonuçları ve ödenmesi gerekecek tazminat hakkında aksine anlaşma olmayan haller için Yönetmeliğin Üçüncü bölümü hükümleri uygulanır.

Üçüncü Bölüm - Otel Sözleşmeleri İle İlgili Özel Kurallar

BİRİNCİ KISIM: MÜNFERİT MÜŞTERİLER İLE İLGİLİ SÖZLEŞMELER

Tanım

Madde 27 - Münferit (bireysel) müşteri sözleşmeleri, aynı otel hizmetlerinden yararlanan 1 ile 10 yolcu için yapılan sözleşmelerdir. Esas alınacak müşteri sayısı rezervasyon fişinde yazılan rakamdır.

İptal süreleri

Madde 28 - Taraflar arasında aksine bir anlaşma yoksa rezervasyonlar aşağıda belirtilen süreler içinde iptal edilebilir:

  • a. Konaklama talebinin yoğun olduğu yer ve dönemlerde 24 saatten az olmamak koşuluyla otelin doğrudan gelen müşterilerine uyguladığı iptal süresi içinde,
  • b. Tatil otellerinde yüksek sezonda girişten 30 gün öncesine kadar, sezon dışında girişten 14 gün öncesine kadar.

Yukarıda belirtilen sürelerde yapılan iptallerde otelin tazminat talep hakkı doğar.

Tazminat miktarı

Madde 29 - Rezervasyonun 28. maddede belirlenen sürelere aykırı olarak iptali halinde veya iptal bildirilmeden müşterinin otele gelmemesi halinde her müşteri için istenecek tazminat genelde en az bir gecelik kalış için istenen hizmetlerin (oda-yemekler) yüksek sezonda ise 3 gecelik kalış için istenen hizmetlerin parasal karşılığıdır. Geç gelme, rezervasyon süresinin bitiminden önce otelden ayrılma veya ısmarlanan hizmetleri kısmen veya tamamen kullanmaması halinde bu durumun otelcinin hatasından kaynaklanmaması koşuluyla otelcinin uğradığı gerçek zarar seyahat acentası tarafından tazmin edilir. Acentanın yapmış olduğu ön ödemenin fatura toplamını karşılamadığı durumlarda otelci aradaki farkı doğrudan müşteriden talep eder. Bu hallerde otelcinin kendi müşterilerine uyguladığı kurallar acenta müşterisine de uygulanabilir. Tazminatın geç ödenmesi halinde bu süreden sonra borç miktarı için aylık %10 faiz ve ana borcun %5'i oranında tahsil masrafı tahakkuk ettirilir.

Acentanın uygulayabileceği fiyat

Madde 30 - Acenta müşterisine hiçbir şekilde otelin kendisine üzerinden komisyon ödediği fiyatlardan daha yüksek bir fiyat fatura edemez, ancak rezervasyon masrafları müşteriye ayrıca fatura edilebilir.

İKİNCİ KISIM: GRUP MÜŞTERİLERLE İLGİLİ OTEL SÖZLEŞMELERİ

Rezervasyonun bağlayıcılığı

Madde 31 - Grup müşterilerle ilgili hizmetlerin tek bir rezervasyon belgesi ile talep edilmesi ve otelci tarafından bir arada teyit edilmesi gerekmektedir. Grup müşterilerinin sayısında daha sonra bir azalma olsa bile esas alınacak müşteri sayısı rezervasyonda gösterilmiş olandır.

Yerleşme düzeni

Madde 32 - Acenta grubun geliş tarihinden en az 14 gün önce müşterilerin odalara dağılımını (yerleşme düzeni) gösteren listeyi otele gönderir. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen acenta bunun doğuracağı sonuçlardan sorumludur. Ancak otelci de oda listelerinin eline geçmediği konusunda acentayı haberdar eder.

Ödeme zamanı

Madde 33 - Acenta ile otel arasındaki sözleşmede ödeme koşulları hakkında bir hüküm bulunmaması halinde grupla ilgili ödemenin %50'si grubun girişinden 30 gün önce, kalan ise grubun ayrılışından önce ödenir.

Ücretsiz konaklama

Madde 34 - Seyahat acentasının kadrosunda görevli ve en az 15 kişilik bir müşteri grubuna eşlik eden acenta temsilcilerine (ulak, rehber, şoför, grubun başkanı vb.) grubun kaldığı koşullarla bir kişilik ücretsiz konaklama verilebilir. Otelci ilave her 20 kişi için bir temsilcinin daha ücretsiz hizmetlerden yararlanmasını sağlayabilir.

İptallerde süre

Madde 35 - En az ihbar süresi iptalin grubun %50'sini aşması halinde, giriş tarihinden 21 gün, grubun %50'sinden az olması halinde ise 14 gün öncedir. Bu sürelerden sonra yapılan iptallerde otelin tazminat talep hakkı doğar.

Tazminat miktarı

Madde 36 - Rezervasyonu iptal edilen her bir müşteri ile ilgili tazminat otel sözleşmesinde ayrı bir miktar tespit edilmemiş ise, sözleşmede yer alan koşullar ve özel fiyat üzerinden ısmarlanmış olan hizmetlerin üçte ikisidir.

Yararlanılmayan hizmetler

Madde 37 - Bildirimsiz geç varış, alınmayan yemekler, yararlanılmayan hizmetler değerlerinin üçte ikisi oranında bir tazminata hak kazandırır.

Grubun otele gelmemesi

Madde 38 - Rezervasyonu iptal edilmeyen müşteri grubunun otele gelmemesi durumunda münferit müşteri sözleşmeleri için bu yönetmelikte belirlenen hükümler uygulanır.

Otelcinin yükümlülüğünü yerine getirmemesi

Madde 39 - Yükümlülüklerini yerine getirmeyen ya da eş değerde hizmet sağlayamayan otelci acentaya tazminat ödemek zorundadır. Tazminat miktarı acentanın gerçek zararından fazla, sözleşmede yer alan koşullar ve özel fiyat üzerinden ısmarlanmış olan hizmetlerin üçte ikisinden az olamaz.

Tazminatın ödenmesi

Madde 40 - Tazminat ödemeleri karşı tarafın talep tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılır. Bu süreden sonra yapılacak ödemelere aylık %10 faiz ve ana borcun %5'i oranında tahsil masrafı tahakkuk ettirilir.